Linh vật dễ thương nhất Nhật Bản, bạn biết chưa?

Nếu đã từng du lịch Nhật Bản và ít nhất từng ghé tới một ngôi đền tại đây, hẳn là bạn sẽ bắt gặp bức tượng đá hình cáo. Chúng được gọi là tượng hình cáo Inari (hay Kitsune). Sẽ không bất ngờ khi hơn 30.000 đền thờ tại Nhật Bản đều xuất hiện tượng đá này vì chúng có ý nghĩa hết sức đặc biệt. Hãy cùng Vacation Travel khám phá linh vật dễ thương này nhé!

Đại diện vị thần Inari

Tín ngưỡng Thần đạo của Nhật Bản thể hiện sự tôn kính đối với nhiều vị thần khác nhau. Giống như các tôn giáo đa thần khác, mỗi vị thần trong Thần đạo đại diện cho một khía cạnh cụ thể, ví dụ như thần biển, thần mặt trời và nhiều hơn nữa. Trong số đó, thần Inari đại diện cho gạo, trà và rượu sake - ba yếu tố quan trọng trong văn hóa Nhật Bản. Điều này giải thích tại sao hơn một phần ba đền thờ Thần đạo ở Nhật Bản được dành riêng để thờ phụng thần Inari.

Theo truyền thuyết, các vị thần thường chọn một con vật làm biểu tượng của mình, và thần Inari được gắn với hình ảnh một con cáo trắng. Vì vậy, nhiều đền thờ Inari có các tượng nhỏ của cáo được đặt để bảo vệ ngôi đền.

Theo những câu chuyện truyền thuyết, các vị thần thường lựa chọn một con vật đại diện, và thần Inari đã chọn một con cáo trắng làm linh vật của mình. Do đó, nhiều đền thờ Inari trưng bày một số tượng cáo nhỏ nhằm bảo vệ ngôi đền.

Ý nghĩa của loài cáo đối với văn hoá Nhật Bản

Trong văn hóa dân gian của Nhật Bản, cáo thường được biểu tượng hóa là một loài vật thông minh và có tuổi thọ dài. Vì đặc điểm này, cáo đã trở thành một biểu tượng phổ biến trong nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản, như tranh khắc gỗ ukiyo-e từ thời kỳ Edo. Cáo trắng cụ thể được coi là sứ giả của thần Inari và là linh vật bảo hộ con người, đồng thời chống lại linh hồn ma quỷ. Thậm chí, các tượng cáo Inari tại các đền thờ thường được khắc với một chiếc yếm màu đỏ. Trong tín ngưỡng Thần đạo, màu đỏ đại diện cho các vị thần, và yếm đỏ được tin rằng có khả năng chống lại bệnh tật và những năng lượng tiêu cực.

Mặc dù cáo thường được coi là biểu tượng của sự gian xảo, tuy nhiên trong dân gian Nhật Bản, những chú cáo khôn ngoan thường sẽ trừng phạt những người tham lam và bất chính.

Hình ảnh cáo Inari trong văn hoá Nhật hiện đại

Dù ngày nay ít người theo tín ngưỡng Thần đạo, nhưng nhiều nét truyền thống và phong tục của tôn giáo này vẫn tồn tại trong cuộc sống hàng ngày tại Nhật Bản. Hình ảnh cáo Inari, như một biểu tượng, đóng vai trò nhắc nhở con người về cội nguồn truyền thống sâu sắc của đất nước này.

Trong ẩm thực - Inari Sushi

Trong khi nigiri sushi (loại sushi gồm miếng cá mỏng đặt lên nắm cơm) là một món ăn quen thuộc với du khách, thì inari sushi lại ít được biết đến. Món ăn này thường  chỉ được tìm thấy tại các quán mì và nhà hàng sushi tại Nhật Bản. Inari sushi có một lớp ngoài làm từ đậu phụ chiên giòn, hay còn được gọi là "aburaage". Miếng đậu phụ này được rán giòn, có hình dạng giống như một cái túi, và bên trong chứa cơm sushi.

Theo chuyện dân gian, aburaage (hay còn gọi là đậu hũ chiên giòn) là món ăn mà cáo yêu thích. Khi aburaage được kết hợp với cơm, ta gọi nó là Inari sushi, bởi cáo Inari đóng vai trò biểu tượng cho thần lúa gạo. Inari sushi có hương vị và hình dáng đa dạng tùy theo khu vực trong Nhật Bản. Vùng Đông Nhật Bản thường có inari sushi dạng hình chữ nhật, với cơm trộn giấm nằm bên trong, tạo nên hình dạng của một chiếc túi gạo. Trong khi đó, ở vùng Tây Nhật Bản, Inari sushi có hương vị phong phú hơn, với cơm thường được trộn với rau và một số thành phần khác. Ngoài ra, Inari sushi ở đây thường có hình dạng tam giác, tượng trưng cho tai của cáo.

Nghệ thuật trình diễn, lễ hội - mặt nạ cáo Kitsune

Khi tham gia các lễ hội ở Nhật Bản, bạn thường sẽ gặp các gian hàng bày bán mặt nạ đa dạng màu sắc, và trong số đó có thể bạn sẽ tìm thấy một chiếc mặt nạ cáo Kitsune màu trắng. Ban đầu, những mặt nạ Kitsune được sử dụng trong các màn nhảy nghi lễ Shinto hoặc trong các vở kịch trên sân khấu của Nhật Bản, nhưng ngày nay, mặt nạ này đã trở thành một vật trang trí biểu tượng cho sự thịnh vượng.

Ngoài ra, mặt nạ Kitsune vẫn được sử dụng trong một số nghi lễ, đặc biệt là trong đêm giao thừa. Theo truyền thuyết, loài cáo thường có hình dạng của con người và đến thăm đền Oji Inari ở Tokyo vào ngày này. Để kỷ niệm sự kiện này, hàng năm có rất nhiều người đeo mặt nạ Kitsune hoặc vẽ hình con cáo trên khuôn mặt để tham gia cuộc diễu hành Fox Oji Kitsune-no-Gyoretsu diễn ra vào đêm giao thừa hàng năm.

Cáo Inari cũng xuất hiện trong hoạt hình anime

Hoạt hình anime đã trở thành một biểu tượng văn hóa đặc trưng của Nhật Bản, và không ngạc nhiên khi cáo Inari cũng xuất hiện trong nhiều bộ phim hoạt hình anime và manga khác nhau như Pokemon hay Naruto. Đặc biệt, trong manga và anime "Inari, Konkon, Koi Iroha", câu chuyện kể về Inari Fushimi, một cô gái đã cứu một chú cáo con khỏi chết đuối dưới sông. Vì lòng tốt của cô, nữ thần tại một ngôi đền gần đó đã trao cho Inari Fushimi sức mạnh biến hóa thành người, tương tự như những con cáo trong văn hóa dân gian Nhật Bản được cho là có khả năng biến hình thành người. Bộ phim này diễn ra tại thành phố Kyoto và các địa điểm thực tế như Fushimi Inari Taisha nổi tiếng (được đề cập dưới đây), đã thu hút sự quan tâm của những người yêu thích thành phố này.

Khi bạn ghé thăm một ngôi đền ở Nhật Bản, hãy tìm kiếm các bức tượng cáo Inari và thưởng thức món inari sushi nhé! Điều này sẽ mang lại cho bạn những trải nghiệm tuyệt vời về cáo Inari đó! Xem thêm nhiều thông tin hữu ích bằng cách theo dõi trang web của Vacation Travel.